ด้านวัฒนธรรมประเพณี

              หากพินิจพิเคราะห์ให้ดี จะเห็นว่าประเพณีการถือผีเป็นรากฐานปัจจัยสำคัญ ที่ทำให้
    ชุมชนมอญมีความยึดมั่นในเชื้อชาติและวัฒนธรรมประเพณีเป็นที่โดดเด่น   ทั้งนี้เนื่องจาก
    สาระสำคัญของการถือผีของชาวมอญ ก็คือการยึดมั่นรำลึกถึงบรรพบุรุษต้นกำเนิดตระกูลตน
    นั่นเอง    อาจกล่าวได้ว่าชาวมอญเป็นชนเผ่าที่มีจิตวิญญาณของการอนุรักษ์ฝังอยู่ สังเกตได้
    จากผีชนิดต่างๆ  มากมายที่ชาวมอญแต่ละตระกูลถือนั้น จะเป็นชื่อของสิ่งของหรืออาหารที่
    บรรพบุรุษตระกูลนั้นๆ โปรดปรานผูกพันหรือให้ความสำคัญ  เมื่อลูกหลานให้ความสำคัญสืบ
    สานความเชื่อบรรพบุรุษเช่นนี้ เชื่อได้เลยว่าย่อมจะเกิดการส่งผ่านความเชื่อต่างๆ ไปยังลูก
    หลานอย่างแน่นอน หากความเชื่อถือผีขาดตอนเมื่อไร วัฒนธรรมประเพณีอื่นๆ ย่อมจะตกอยู่
    ในภาวะเสี่ยงต่อการสาบสูญโดยง่าย

        ดังนั้น ในการอนุรักษ์ด้านวัฒนธรรมประเพณีพิธีกรรม จะต้องให้ความสำคัญกับการถือผี 
    เป็นสำคัญ       ความเชื่อการถือผีนี้มีจุดอ่อนตรงที่มักถูกกล่าวหาว่าเป็นเรื่องไร้สาระงมงาย 
    โดยเฉพาะเยาวชนคนมอญรุ่นใหม่ที่จะได้รับการศึกษาสมัยใหม่เชิงวิทยาศาสตร์ อาจตะขิด
    ตะขวงใจในการนับถือผีได้ง่าย ฉะนั้น ควรสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่เยาวชนรุ่นใหม่ที่สามารถสืบ
    สานประเพณีต่อไป โดยการประชาสัมพันธ์ให้เห็นสาระสำคัญในพิธีกรรมนับถือผี, ประโยชน์
    ที่สามารถอธิบายได้, ความภาคภูมิใจ, ความเป็นเอกลักษณ์ และเอกสิทธิ์คุณค่าเฉพาะตนที่
    อารยประเทศทั้งหลายล้วนมีกระแสอนุรักษ์ให้คงอยู่ไปนานๆ ทั้งสิ้น

                การส่งเสริมสนับสนุนของชุมชน องค์กรท้องถิ่น และราชการ ไม่ว่าทางด้านการเงิน 
    สถานที่ เวลาและบุคลากร ก็เป็นเรื่องธรรมดาที่ควรมีให้ เพื่อให้มีการจัดกิจกรรมเผยแพร่ 
    ศึกษาบันทึก แลกเปลี่ยน และปรับแต่ง ให้ประเพณีต่างๆ สามารถดำรงอยู่อย่างสอดคล้อง
    กับวิถีชีวิตสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาได้